شرکت سهامی خاص یکی از محبوبترین انواع شرکتهای تجاری در ایران است. طبق ماده ۴ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت (مصوب ۱۳۴۷)، شرکت سهامی خاص شرکتی است که:
- سرمایه آن به سهام تقسیم میشود.
- مسئولیت صاحبان سهام محدود به مبلغ اسمی سهام آنهاست.
- تمام سرمایه در زمان تأسیس منحصراً توسط مؤسسین (سهامداران اولیه) تأمین میگردد (برخلاف شرکت سهامی عام که بخشی از سرمایه از طریق پذیرهنویسی عمومی تأمین میشود).
این نوع شرکت به دلیل سادگی تشکیل، مسئولیت محدود، اعتبار بالا و کنترل متمرکز (عدم عرضه سهام در بورس) بسیار پرطرفدار است و بیش از ۳۰٪ ثبتهای سالانه را به خود اختصاص میدهد.
شرایط و الزامات تشکیل شرکت سهامی خاص (۱۴۰۵)
- حداقل سرمایه اولیه
- ۱۰۰ هزار تومان (۱ میلیون ریال) – هیچ سقف حداکثری ندارد.
- حداقل ۳۵٪ سرمایه نقدی باید در حساب بانکی به نام «شرکت ... سهامی خاص در شرف تأسیس» واریز شود (بلوکه میماند تا پس از ثبت آزاد شود).
- حداقل تعداد اعضا
- ۳ نفر سهامدار (حقیقی یا حقوقی)
- ۲ نفر بازرس (حقیقی یا حقوقی)
- مجموع حداقل ۵ نفر
- محدودیتهای بازرسان و مدیران
- بازرسان و مدیران نباید فامیل درجه یک (نسبی یا سببی) یکدیگر باشند.
- حداقل ۲ نفر از اعضای هیئت مدیره باید بالغ (۱۸ سال تمام) باشند.
- نام شرکت
- حتماً باید عبارت «سهامی خاص» قبل یا بعد از نام بیاید (مثال: «شرکت فناوری نوین سهامی خاص»).
- نام باید سهسیلابی، فارسی، معنادار، بدون سابقه ثبت و مطابق شئونات اسلامی باشد.
- مسئولیت سهامداران
- محدود به مبلغ اسمی سهام (دارایی شخصی در امان میماند).
- محدودیتهای شغلی
- کارمندان دولت و برخی مقامات فقط میتوانند سهامدار باشند، نه مدیرعامل یا عضو هیئت مدیره (اصل ۱۴۱ قانون اساسی).
- افراد دارای محکومیت کیفری مؤثر (ورشکستگی، کلاهبرداری، خیانت در امانت و ...) نمیتوانند عضو هیئت مدیره یا بازرس باشند.
اقدامات لازم برای تشکیل شرکت سهامی خاص (طبق مواد ۱۷، ۲۰ و ۸۲ لایحه اصلاحی)
تشکیل شرکت سهامی خاص با انجام اقدامات زیر توسط مؤسسین صورت میگیرد (مجمع عمومی مؤسس الزامی نیست):
- امضای اساسنامه توسط همه سهامداران (ماده ۱۷)
- اساسنامه باید شامل موارد ماده ۸ باشد (نام، موضوع، مرکز اصلی، سرمایه، نحوه افزایش/کاهش سرمایه، مجامع، مدیران، بازرسان، سال مالی و انحلال).
- تعهد کلیه سهام
- همه سهام باید تعهد شود (اظهارنامه امضا شده توسط همه مؤسسین).
- حداقل ۳۵٪ سرمایه نقدی باید واریز شود (گواهی بانکی لازم است).
- انتخاب مدیران و بازرسان
- انتخاب هیئت مدیره (حداقل ۳ نفر) و بازرسان (حداقل ۲ نفر).
- پذیرش کتبی سمت توسط مدیران و بازرسان الزامی است.
- ذکر روزنامه کثیرالانتشار
- روزنامهای برای انتشار آگهیها تا تشکیل اولین مجمع عمومی عادی تعیین شود.
شرکت پس از انجام این اقدامات تشکیل میشود، اما برای قانونی شدن کامل و استفاده از سرمایه، باید حداکثر ظرف ۶ ماه به ثبت برسد (ماده ۱۹).
مراحل ثبت شرکت سهامی خاص (۱۴۰۵ – سامانه irsherkat.ssaa.ir)
- انتخاب و تأیید نام شرکت
- ۵ نام سهسیلابی پیشنهادی وارد کنید → نام تأیید میشود (۱-۳ روز).
- تنظیم مدارک و صورتجلسات
- اساسنامه، شرکتنامه، صورتجلسه مجمع مؤسس و هیئت مدیره.
- واریز سرمایه اولیه
- حداقل ۳۵٪ سرمایه نقدی به حساب بانکی واریز شود.
- ثبت در سامانه
- ورود به irsherkat.ssaa.ir → بارگذاری مدارک و اطلاعات.
- پرداخت هزینهها و بررسی کارشناسی
- پرداخت آنلاین → بررسی (مهلت رفع نقص ۳۰ روز).
- تأیید پیشنویس آگهی و انتشار
- امضای الکترونیکی → انتشار آگهی در روزنامه رسمی (هزینه از rrk.ir).
- دریافت مدارک نهایی
- آگهی تأسیس، اساسنامه ثبتشده و شناسه ملی.
مهلت ثبت: حداکثر ۶ ماه پس از تشکیل (عدم ثبت = انحلال خودکار شرکت).
مسئولیت در صورت عدم ثبت (ماده ۱۹ و ۲۳)
- اگر شرکت ظرف ۶ ماه ثبت نشود → منحلشده تلقی میشود.
- مؤسسین باید سرمایه و تعهدات را مسترد کنند.
- مسئولیت مدنی و تضامنی مؤسسین نسبت به خسارات اشخاص ثالث و پذیرهنویسان (در صورت وجود).
- مسئولیت جزایی در صورت تقلب یا ارائه مدارک خلاف واقع (حبس یا جزای نقدی – ماده ۲۴۳).
نکات مهم سال ۱۴۰۵
- فرآیند کاملاً آنلاین است؛ ارسال پستی در اکثر موارد حذف شده.
- اگر مدارک نقص داشته باشد → پرونده رد میشود.
- برای فعالیتهای خاص (دارویی، غذایی، واردات و ...) مجوز لازم است.
- پس از ثبت → کد اقتصادی، پلمپ دفاتر قانونی و اظهارنامه مالیاتی الزامی است.
جاذبههای گردشگری و تفریحی پاتایا