پاسخ کوتاه: تفاوت اصلی در چیست؟
تنها تفاوت اساسی بین وکیل پایه یک و پایه دو، دامنه اختیارات و محدوده پذیرش پرونده است.
وکیل پایه یک: بدون محدودیت – تمام دعاوی، تمام مراجع قضایی
وکیل پایه دو: با محدودیت – فقط پروندههای ساده و دادگاههای بدوی
جدول مقایسه جامع
| معیار | وکیل پایه یک | وکیل پایه دو |
|---|---|---|
| پروانه وکالت | قطعی و دائم | موقت (دوره کارآموزی) |
| دوره کارآموزی | ۱۸ ماه کامل | در حال طی دوره |
| آزمون اختبار | الزامی و سختگیرانه | پس از پایان دوره |
| صلاحیت دادگاهها | تمام مراجع (بدوی، تجدیدنظر، دیوان عالی) | فقط دادگاههای بدوی |
| دیوان عالی کشور | ✅ قابل حضور | ❌ غیرمجاز |
| دادگاه تجدیدنظر | ✅ قابل حضور | ❌ غیرمجاز |
| پروندههای کیفری | تمام جرایم | محدود به حبس تا ۱۰ سال |
| پروندههای حقوقی | تمام دعاوی | فقط دعاوی غیرمالی یا کمتر از ۵۰۰ میلیون ریال |
| محدودیت جغرافیایی | ❌ ندارد – سراسر کشور | ⚠️ معمولاً محدود |
| حقالوکاله | بالاتر | پایینتر |
تعریف وکیل پایه یک و پایه دو
وکیل پایه یک دادگستری
فردی که:
-
دارای مدرک کارشناسی حقوق یا فقه و مبانی حقوق اسلامی
-
قبول شده در آزمون سراسری وکالت (کانون وکلا یا مرکز وکلای قوه قضاییه)
-
دوره کارآموزی ۱۸ ماهه را با موفقیت گذرانده
-
در آزمون اختبار (کتبی و شفاهی) قبول شده
-
پروانه وکالت پایه یک دریافت کرده و در مراسم تحلیف سوگند یاد کرده است
نتیجه: میتواند در تمامی دعاوی حقوقی و کیفری و در تمامی مراجع قضایی از جمله دادگاههای بدوی، تجدیدنظر و دیوان عالی کشور وکالت کند.
وکیل پایه دو دادگستری
فردی که:
-
در آزمون وکالت پذیرفته شده
-
در دوره کارآموزی قرار دارد
-
هنوز آزمون اختبار را پشت سر نگذاشته
-
پروانه وکالت پایه دو (موقت) دریافت کرده است
نتیجه: دارای محدودیتهای قانونی در پذیرش پرونده و حضور در مراجع قضایی عالی است.
محدودیتهای وکیل پایه دو
در دعاوی کیفری:
نمیتواند در پروندههای با حبس بیش از ۱۰ سال وکالت کند
نمیتواند در جرایم مستوجب اعدام، قصاص، رجم، صلب و حبس ابد وکالت کند
نمیتواند در دادگاه تجدیدنظر و دیوان عالی کشور حضور یابد
در دعاوی حقوقی:
فقط دعاوی با ارزش کمتر از ۵۰۰ میلیون ریال
فقط دعاوی غیرمالی
نمیتواند در دادگاه تجدیدنظر وکالت کند
نحوه اخذ پروانه وکالت
مراحل تبدیل شدن به وکیل پایه دو:
-
قبولی در آزمون وکالت
-
شروع دوره کارآموزی ۱۸ ماهه
-
دریافت پروانه پایه دو (موقت)
مراحل تبدیل شدن به وکیل پایه یک:
-
گذراندن کامل دوره کارآموزی
-
شرکت در آزمون اختبار (کتبی و شفاهی)
-
قبولی در آزمون
-
دریافت پروانه پایه یک (دائم)
-
ادای سوگند در مراسم تحلیف
مزایا و معایب هر دو
مزایای وکیل پایه یک:
-
هیچ محدودیتی در نوع و تعداد پرونده ندارد
-
میتواند در دیوان عالی کشور وکالت کند
-
امکان فرجامخواهی و اعاده دادرسی را دارد
-
تجربه و تخصص بالاتر
-
اعتبار حرفهای بیشتر
معایب وکیل پایه یک:
-
حقالوکاله بالاتر
-
ممکن است برای پروندههای کوچک، هزینه اضافی باشد
مزایای وکیل پایه دو:
-
حقالوکاله کمتر
-
مناسب برای پروندههای ساده و کمارزش
-
دسترسی آسانتر
معایب وکیل پایه دو:
-
محدودیت شدید در پذیرش پرونده
-
عدم صلاحیت برای پروندههای پیچیده و مهم
-
عدم امکان حضور در مراجع عالی قضایی
-
اگر پرونده به تجدیدنظر برود، باید وکیل جدید انتخاب شود
هشدار مهم برای موکلین
بسیاری از افراد بدون اطلاع، وکیل پایه دو (کارآموز) انتخاب میکنند و در میانه راه متوجه میشوند که وکیل آنها: نمیتواند در دادگاه تجدیدنظر از آنها دفاع کند
پرونده با ارزش بالای ۵۰۰ میلیون ریال را نمیتواند بپذیرد
در پروندههای کیفری سنگین، صلاحیت وکالت ندارد
نتیجه: مجبور به تغییر وکیل و تحمل هزینه و زمان اضافی میشوند.
چه زمانی وکیل پایه دو کافی است؟
پروندههای حقوقی ساده با ارزش کمتر از ۵۰۰ میلیون ریال
دعاوی غیرمالی
پروندههای کیفری سبک (حبس کمتر از ۱۰ سال)
مشاوره حقوقی مقدماتی
چه زمانی حتماً باید وکیل پایه یک انتخاب کنیم؟
پروندههای کیفری سنگین (قتل، مواد مخدر، کلاهبرداری کلان)
پروندههای حقوقی با ارزش بالا (بیش از ۵۰۰ میلیون ریال)
پروندههایی که احتمال تجدیدنظر یا فرجامخواهی دارند
دعاوی دیوان عالی کشور
دعاوی تجاری و شرکتها
دعاوی ملکی پیچیده
هرگاه آزادی، حیثیت یا سرمایه شما در خطر است
جمعبندی نهایی
| وکیل پایه یک | وکیل پایه دو |
|---|---|
| پروانه قطعی | پروانه موقت |
| بدون محدودیت | دارای محدودیت |
| تمام مراجع قضایی | فقط دادگاه بدوی |
| حقالوکاله بالاتر | حقالوکاله پایینتر |
| مناسب برای پروندههای مهم | مناسب برای پروندههای ساده |
توصیه نهایی:
برای پروندههای مهم و حساس، حتماً وکیل پایه یک انتخاب کنید.
برای پروندههای ساده و کمارزش، وکیل پایه دو میتواند گزینه اقتصادی باشد.
قبل از انتخاب وکیل، حتماً پایه وکالت او را استعلام کنید.

تور اروپا؛ سفری افسانهای در قلب فرهنگ، تاریخ و مدرنیته